tel. 77 307 06 65tel. kom. 605 610 775

Zasiłek chorobowy

Zajście niezdolności do pracy z powodu choroby oznacza utratę prawa do otrzymania wynagrodzenia, które z mocy prawa przysługuje za pracę wykonaną. Rolą tego zasiłku jest łagodzenie skutków powstałej niezdolności do pracy. Jeżeli pracownik świadczył pracę pomimo zwolnienia lekarskiego, to prawo do zasiłku chorobowego nie przysługuje. Pracownik ma wtedy roszczenie o wypłatę wynagrodzenia za wykonaną pracę. Nabycie prawa do zasiłku chorobowego uzależnione jest od przebycia w ubezpieczeniu określonego czasu. Czas ten, nazywany okresem wyczekiwania (okresem karencji), uzależnia nabycie prawa do zasiłku od pozostawania przez wymagany czas nieprzerwanie w ubezpieczeniu chorobowym1. Ubezpieczony obowiązkowo (np. osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę) nabywa prawo do zasiłku chorobowego po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego, a ubezpieczony dobrowolnie (np. osoba, która pracuje tylko na podstawie umowy zlecenia) - po upływie 90 dni tego ubezpieczenia. Jest to okres wyczekiwania na zasiłek chorobowy. Miesięczny zasiłek chorobowy wynosi:

  • 80% podstawy wymiaru podstawy.
  • 70% podstawy wymiaru - za okres pobytu w szpitalu,
  • 100% podstawy wymiaru, także za okres pobytu w szpitalu, jeżeli niezdolność do pracy:
    • powstała wskutek wypadku w drodze do pracy lub z pracy,
    • przypada na okres ciąży,
    • powstała wskutek poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów albo zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów (także za okres pobytu w szpitalu)2.
Świadczenie rehabilitacyjne przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu okresu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja rokują odzyskanie zdolności do pracy. Podstawę do wydania decyzji w sprawie świadczenia rehabilitacyjnego stanowi pozytywna opinia lekarza orzecznika ZUS co do rokowań odzyskania zdolności do pracy. Może być przyznane na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy. Decyzja o przyznaniu tego świadczenia może być wydana na okres kilku miesięcy i następnie przedłużana. Jednak musi być pobierane w sposób nieprzerwany i cały czas z powodu tej samej choroby. Wynosi ono 90 % podstawy wymiaru zasiłku chorobowego- za okres pierwszych 3 miesięcy, a 75 % tej podstawy za pozostały okres, a jeżeli ma być wypłacane w czasie ciąży to przysługuje w wysokości 100 %.
Zasiłek wyrównawczy przysługuje tylko pracownikowi, ubezpieczonemu będącemu pracownikiem ze zmniejszoną sprawnością do pracy, którego wynagrodzenie uległo obniżeniu wskutek poddania się rehabilitacji zawodowej w celu adaptacji lub przyuczenia do określonej pracy. Zasiłek wyrównawczy przysługuje wówczas przez okres rehabilitacji, nie dłużej jednak niż przez 24 miesiące. Ważne jest, żeby taka osoba nie została uznana za osobę niezdolną do pracy, bo wtedy nie przysługuje jej prawo do zasiłku3. Zasiłek macierzyński jest świadczeniem, którego zadaniem jest zapewnienie środków utrzymania w miejsce utraconych zarobków z powodu powstrzymywania się od pracy w związku z przyjściem na świat dziecka i koniecznością jego pielęgnacji przez pierwsze miesiące życia. Zasiłek macierzyński przysługuje za okresy odpowiadające okresom:urlopu macierzyńskiego albo urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego lub urlopu ojcowskiego. Zasiłek macierzyński z tytułu urodzenia dziecka Zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonej, która w okresie ubezpieczenia chorobowego lub w okresie urlopu wychowawczego urodziła dziecko. Okres wypłaty zasiłku macierzyńskiego z tytułu urodzenia dziecka wynosi:
  1. 20 tygodni (140 dni) - w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie,
  2. 31 tygodni (217 dni) - w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie,
  3. 33 tygodni (231 dni) - w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie,
  4. 35 tygodni (245 dni) - w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie,
  5. 37 tygodni (259 dni) - w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym porodzie.
Nie więcej niż 6 tygodni urlopu macierzyńskiego i zasiłku macierzyńskiego mogą przypadać przed przewidywaną datą porodu, natomiast po porodzie przysługuje urlop i zasiłek macierzyński niewykorzystany przed porodem, aż do wykorzystania przysługującego pełnego wymiaru urlopu i zasiłku macierzyńskiego.
Zasiłek Opiekuńczy przysługuje ubezpieczonemu zwolnionemu od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki, nie dłużej jednak niż:
  1. 60 dni w roku kalendarzowym, jeżeli opieka sprawowana jest nad zdrowym dzieckiem do lat 8 lub chorym dzieckiem do lat 14
  2. 14 dni w roku kalendarzowym, jeżeli opieka sprawowana jest nad dzieckiem w wieku ponad 14 lat lub innym chorym członkiem rodziny
Wyżej określone okresy zasiłkowe są niezależne od liczby dzieci i innych członków rodziny, ale nie są niezależne od siebie. Oznacza to, że okresy opieki się sumuje. Tego sumowania dokonuje się w ramach roku kalendarzowego i okresu 60 dniowego. Limit niewykorzystany w danym roku nie przechodzi na rok następny4.


1. por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2002 r., III UZP 8/02, OSNP 2003, nr 8, poz. 205; Biul. SN 2002, nr 10, s. 4; OSNP-wkł. 2002, nr 24, poz. 4; Wokanda 2003, nr 6, s. 21; OSP 2004, z. 5, poz. 65

2. “Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Komentarz” A. Rzetecka-Gil, wyd. internetowe:

3. “Pojęcie i konstrukcje prawne ubezpieczenia społecznego”, I. Jędrasik-Jankowska, wyd. 5. s. 295-302.

4.  “Pojęcie i konstrukcje prawne ubezpieczenia społecznego”, I. Jędrasik-Jankowska, wyd. 5. s. 303-320..

Czujesz, że jesteś w pracy dyskryminowany, a może ktoś stosuje względem Ciebie mobbing?

Odpowiedzialność materialna

Pracujesz w godzinach nadliczbowych, w porze nocnej, a może w niedziele i święta, o to kilka rzeczy które powinieneś wiedzieć.

Rozwiązanie umowy o pracę

Wypadek przy pracy

Zasiłek chorobowy

Zakaz konkurencji